OPIS OBU LOKALIZACJI Z PUNKTU WIDZENIA DEMOGRAFII, ZACHOROWALNOŚCI, DOSTĘPNOŚCI OPIEKI

Zawartość kategorii

Powrót do strony głównej
Powrót do wyboru kategorii

Informacje będą stopniowo uzupełniane i aktualizowane.

Opis geografii Kraju Morawsko-Śląskiego

Lokalizacja: Północny wschód Republiki Czeskiej; sąsiedzi:

  • na północy z Polską (Opole, woj. śląskie),
  • na wschodzie ze Słowacją (kraj żyliński),
  • na zachodzie z Krajem Ołomunieckim,
  • na południu z krajem Zlín.


Powierzchnia: 5 426 km² (ok. 6,9% powierzchni Republiki Czeskiej).

Gęstość zaludnienia: ok. 215 osób/km² – jest jedną z najwyższych w Republice Czeskiej.


Rzeźba terenu i jednostki naturalne

Część północna i środkowa: niziny i wzgórza połączone z Bramą Morawską i Kotliną Ostrawską.

Kotlina Ostrawska: przemysłowe centrum regionu. Część południowa i wschodnia: bardziej górzysta – należy do Karpat Zachodnich. Beskidy (Beskidy Morawsko-Śląskie i Beskidy, Jaworniki): obszar chronionego krajobrazu (Beskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu). Najwyższy szczyt: Łysa Góra (1 323 m n.p.m.). Część zachodnia: Jeseník niski z lekko pofałdowaną rzeźbą terenu (szczyty ok. 600–800 m n.p.m.).

Wody

Rzeka Odra – ważna rzeka europejska, bierze swój początek w Górach Odrzańskich i płynie na północ do Polski i dalej do Morza Bałtyckiego. Dopływy: Opawa, Ostrawica, Olsze, Morávka, Bečva (dorzecze do Odry i Morawy).

Zbiorniki wodne: Šance, Morávka, Těrlicko, Žermanice, Slezská Harta (na rzece Moravicy).


Naturalna ochrona

Beskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu – największy obszar chroniony w Republice Czeskiej (1 160 km²).

Obszar Chronionego Krajobrazu Poodří – aluwialny krajobraz wokół Odry.

Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki rozciąga się na niewielką część regionu (powiat Bruntál).

Wiele rezerwatów przyrody i zabytków (Mionší – największy las jodłowy w Czechach, Rezavka, Landek).

Klimat

Przejściowy klimat umiarkowany z różnicami między nizinami a górami:

Niziny (region ostrawski): średnia roczna temperatura około 8–9 °C, opady 600–800 mm.

Beskidy: chłodniejsze i wilgotniejsze, średnia temperatura około 4–6 °C, opady do 1.200–1.400 mm.

 

Gęstość zaludnienia

Region jest silnie zurbanizowany (ponad 70% ludności mieszka w miastach).

Ostrava – trzecie co do wielkości miasto w Czechach, centrum regionu.

Inne duże miasta: Karwina, Havířov, Opava, Frýdek-Místek, Třinec, Nový Jičín, Bruntál.

Największa gęstość zaludnienia występuje w pasie Ostrava – Karwina – Havířov – Trzyniec.

Demografia kraju Morawsko-Śląskiego

Krótki przegląd demografii kraju morawsko-śląskiego (MSK) wraz z najnowszymi dostępnymi danymi:


Liczba ludności (2025):  Na dzień 30.6.2025 r. w MSK mieszkało 1 177 738 osób.

Struktura wiekowa (koniec 2024 r.): średnia wieku 43,9 lat; udział 65+ osiągnął 21,6%, dzieci 0–14 lat 14,7%. MSK jest jednym ze „starszych” regionów Republiki Czeskiej.

W podziale na płeć: kobiety stanowią około 51% populacji (I półrocze 2025 r.).

Urbanizacja: w 42 miastach MSK mieszkało 864 118 osób (stan na koniec 2024 r.);

Udział ludności miejskiej wynosił 73,1%.

Sieć osadnicza: w regionie znajduje się 300 gmin;

Uwarunkowania narodowościowe/etniczne i językowe: w MSK tradycyjnie aktywna jest mniejszość polska (zwłaszcza region cieszyński), a także liczne społeczności słowackie, romskie i wietnamskie; po 2022 r. nasiliła się obecność ludności ukraińskiej. (Dane SLDB 2021.)

Największy ośrodek miejski: Ostrava jest sercem aglomeracji i największym miastem w regionie

Demografia kraju Morawsko-Śląskiego

Powiat

Liczba ludności (ok. 2025 r.)

Bruntál

≈ 88 288 

Frýdek-Místek

≈ 213 997 

Karviná

≈ 238 419 

Nový Jičín

≈ 151 331 

Opava

≈ 174 423 

Ostrava-město

≈ 316 155 

Powiat Cieszyn w liczbach

Pogranicze polsko-czeskie to region o intensywnej wymianie ludności, towarów i usług. Otwarte granice sprzyjają migracjom zarobkowym, turystyce i transgranicznym zakupom. Taka mobilność, choć korzystna gospodarczo i społecznie, zwiększa również ryzyko transmisji chorób zakaźnych. Na przykład w powiecie cieszyńskim, według danych Głównego Urzędu Statystycznego (na dzień 31 grudnia 2024 r.), mieszkało 174 189 osób. Wiele z nich regularnie przekracza granicę w celach zawodowych lub prywatnych. Tego typu ruch sprzyja szybszemu rozprzestrzenianiu się patogenów, szczególnie chorób zakaźnych.

Powiat cieszyński w liczbach (stan na 31.12.2024):

  • liczba mieszkańców: 174 189
  • struktura płci: 51,5 % kobiety (89 684), 48,5 % mężczyźni (84 505)
  • średni wiek: 42,6 lat (kobiety: 44,3 lata, mężczyźni: 40,8 lata)
  • gęstość zaludnienia: ok. 239 osób/km² (przy powierzchni ~730 km²)
  • stopień urbanizacji: 46,3 % mieszkańców zamieszkuje obszary miejskie
  • przyrost naturalny: –770 osób (–4,39 na 1000 mieszkańców) — ujemny przyrost, ale łagodniejszy niż średnia dla województwa śląskiego
  • urodzenia: 1 225 dzieci (52,5 % chłopców, 47,5 % dziewczynek), średnia waga noworodków: 3 301 g
  • zgony: 11,39 zgonów na 1000 mieszkańców; główne przyczyny: choroby układu krążenia (43,9 %), nowotwory (25,3 %), choroby układu oddechowego (6,3 %)
  • migracja wewnętrzna: saldo +109 (1 767 zameldowań – 1 658 wymeldowań)
  • migracja zagraniczna: saldo –8 (50 zameldowań zza granicy; 58 wymeldowań zagranicznych)
  • 17,3 % — wiek przedprodukcyjny
  • 57,5 % — wiek produkcyjny
  • 23,2 % — wiek poprodukcyjny

Opis geografii Województwa śląskiego

Lokalizacja i powierzchnia

Znajduje się w południowej Polsce, w górnej części dorzecza Odry i Wisły. Przyległy:

  • na południu ze Słowacją (kraj żyliński) i Czechami (kraj morawsko-śląski),
  • od zachodu z województwem opolskim,
  • na północy z województwem łódzkim,
  • na wschodzie z województwem małopolskim.

 

Powierzchnia: 12 333 km² (ok. 3,9% powierzchni Polski).

Gęstość zaludnienia: ~349 osób/km², najwyższa w Polsce.


Rzeźba terenu i jednostki naturalne

Północ i Środek: głównie  Nizina Śląska i  Wyżyna Śląska. To tutaj koncentruje się przemysł ciężki i urbanizacja Górnośląskiego Zagłębia Węglowego.

Południe: pasmo górskie Karpat Zachodnich:

  • Beskid Śląski (najwyższy szczyt Baraniej Góry, 1 220 m n.p.m.),
  • Beskid Żywiecki (część ze szczytami powyżej 1 500 m n.p.m. np. Pilsko 1 557 m n.p.m.),
  • Beskid Mały.
  • Kotlina Oświęcimska na wschodzie – obszar nizinny przechodzący w granice Małopolski.

 

Wody

  • Przez zachodnią część przepływa Odra, której dopływami są Kłodnica, Ruda, Olza (rzeka graniczna z Czechami).
  • Rzeka Wisła bierze swój początek w Beskidach (Barania Góra) i przepływa przez środkową i wschodnią część regionu.


Ważne zapory: Goczałkowice (na Wiśle), Żywiec (na rzece Soła), Porąbka

Krajobraz

Lesistość wynosi około 31 %, więcej w południowych górach.

Obszary chronione:

  • Park Krajobrazowy Beskidu Śląskiego,
  • Park Krajobrazowy Beskidu Żywieckiego,
  • część obszarów chronionych wokół jeziora Żywiecko.


Ważnym ośrodkiem turystycznym są Beskidy (turystyka piesza, narciarstwo – Szczyrk, Wisła, Ustroń)


Klimat

Przejściowy klimat środkowoeuropejski z wpływem gór:

niziny: średnia temperatura 7–8 °C, opady 600–800 mm,

Góry (Beskidy): chłodniejsze, średnio 4–6 °C, opady do 1 200 –1 400 mm.

Częste inwersje i smog w gęsto zaludnionej aglomeracji górnośląskiej


Struktura osadnicza i urbanizacyjna

Jeden z najbardziej zurbanizowanych obszarów Polski. Górny Śląsk (Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, GZM) – aglomeracja wokół Katowic licząca ok. 2,1 mln mieszkańców.

Główne miasta: Katowice (centrum i stolica województwa), Gliwice, Sosnowiec, Bytom, Ruda Śląska, Zabrze, Tychy, Chorzów, a także w górach Bielska-Białej, Żywca, Cieszyna.

Oś przemysłowa przebiega przez region Ostrawy w Czechach.

KATEGORIA